MODEL ÝNÞA MALZEMELERÝ
Balsa: Dünyada, Balsa, Afrika ve Güney Afrika'nin
Tropik ikliminde yetisen bir agaçtir. Güçlü lifleri
ve çok hafif olmasi nedeniyle havacilikta en çok aranan malzemelerdendir.
19. yüzyilin baslarinda ilk uçaklar yapilmayn baslandiginda insa
için balsa tercih edilmis ve güçlü motorlar yapilip
hafif metaller piyasaya girene kadar uçak endüstrisinin temel
malzemesi olmustur.
Modellerde balsa kullanmanin birçok avantaji vardir. Özellikle
çok hafiftir. Dikine darbe almadigi sürece lifleri oldukça
güçlüdür. Islenmesi ve tamirati kolaydir. bölgesinde
yetisen ayni isimli agacin tahtasidir. Düsük yogunluklu (0,1 g/cm³)
bu tahta düzgün lif yapili olup lifleri dogrultusunda basma ve çekme
mukavemeti yüksektir. Jilet ve zimpara ile kolayca islenebilir
Kontraplak: (Ing. Plywood veya kisaca Ply) Birkaç kat ince tahta levhanin
lifleri dik açi yapacak sekilde üst üste yapistirilmasi ile
üretilmis dayanimi yüksek tahtalardir. Yapildigi tahtalarin özelligine
veya cinsine göre isimlendirilir. Ülkemizde, mobilyacilikta da kullanilan
kavak agaci tahtasindan yapilmis 4 mm. kalinligindaki kavak kontraplaklar
mevcuttur. Modelcilikte hafif tahtalardan yapilanlari "lite ply";
gövde destekleri, gövde yanlari, alt ve üstlerinde. Sert tahtalardan
yapilanlari "birch ply"; özellikle yüksek dayanim gerektiren
motor bölmesi, kanat orta birlesimi gibi yerlerde kullanilir.
Standart metrik ticari kalinliklar: 0,8 - 1,5 - 2,0 - 2,5 - 3,0 - 4,0 - 5,0
- 6,0 mm.
Standart inc. ticari kalinliklar: 1/64" - 1/32" - 1/16" - 3/32"
- 1/8" - 3/16" - ¼" - 3/8"
Sert Agaçlar: Modelcilikte kullanilan sert agaçlar genellikle
ihlamur (0,4 g/cm³), ladin, çam (0,5-0,6 g/cm³) ve gürgendir.
Daha çok çita seklinde kullanilirlar. Kanat serenlerinde ladin
veya çam, motor baglama yatagi olarak ta gürgen kullanilabilir.
Gürgenden patlarli motor pervaneleri yontulabilir. Çam veya ladin
çitalardan kumanda çubuklari ve kanat baglama pimleri yapiminda
da yararlanilabilir.
Köpük (Styrophor): Insaatlarda yalitim islerinde kullanilan köpük
levhalar, modelcilikte kanat yapiminda, su kizaklarinin yapiminda ve gövdelerde
kullanilabilir. Elektrik akimi ile isitilan bir direnç teli kullanilarak,
sablonlar yardimiyla levhalar kesilebilir. Biçak ve zimpara ile islenebilir.
Genellikle üzeri balsa veya sert agaç levhalar yapistirilarak
kaplanir. Bazi yapistiricilar köpügü eritebilir. Yogunlugu
yüksek olanlari tercih edilir.
Cam Elyafi (Fiber Glass): Kanat birlesimleri gibi yerlerde yüzeye epoxy
yapistiricilar kullanilarak kaplanan cam elyafi dayanimi arttirir. Sertlestirilmek
istenen yüzeylere CA veya epoxy kullanilarak uygulanir. Cam elyafi ve
polyester kullanilarak kalip üzerinde tüm bir gövde veya motor
kaputu, tekerlek kapaklari yapilabilir.
Çelik Teller: Modelcilikte degisik çapta yuvarlak kesitli çelik
teller; inis takimlari, kumanda çubuklari, kanat baglama çubuklari
yapiminda kullanilir. Mengene ve çekiç kullanilarak veya özel
aparatlar yardimi ile teller istege uygun bükülür.
Karbon Elyafi: Karbon elyafi, kumas veya çubuk seklinde son yillarda
yüksek dayanimi ve hafifligi nedeniyle kullanilmaktadir. Yüksek
devirli motorlarin pervanelerinde de karbon lifleri kullanilir. CA ve epoxy
ile yapistirilabilir.
Kevlar: Kevlar da karbon gibi son yillarda çokça kullanilmaya
baslamistir. Dayanimi çok yüksektir. Kumas olarak balsa üzerinde
veya yalniz kullanilabilir. Kevlar lifleri kanat serenleri üzerine yapistirilarak
çekme dayanimi arttirilabilir. Yapistirici olarak CA ve epoxy uygundur.
Ayrica model uçak yapiminda; bakir, pirinç, alüminyum borular,
levhalar, cam elyafindan hazir levhalar kullanilabilir. Plastik yakit depolari,
plastik veya alüminyum motor yataklari, plastik veya ahsap pervaneler,
plastik kumanda yekeleri, levyeleri, tekerlekler vb. malzeme ise hazir olarak
alinip uçaga takilir.
MODEL KAPLAMA MALZEMELERÝ
Plastik Film Isý ile yapýþtýrýlabilen
yapýþkan sürülmüs plastik filmler de yýllardýr
model kaplama malzemesi olarak kullanýlmaktadýr. Hýzlý
ve kolay uygulanabilir olusu plastik filmi özellikle orta boy ve büyük
modellerde tercih edilir yapmýþtýr. Renkli filmin yapýþkanlý
yüzeyi iskelete gelecek sekilde kaplanacak bölgenin üzerine
yerleþtirilir, gerdirilerek birkaç noktadan ütü ile
tutturulur, gerdirme ve tutturma iþlemine tüm çatý
kenarlarýna tutturma saðlanýncaya kadar devam edilir. Ütü
ile içten disa dogru hareket edilerek film gerdirilir. Yüksek
sicakliktaki günes isigi altinda filmin gevsememesi için son gerdirme
saç kurutma makinesi ile sýcak hava üflenerek tekrarlanýr.
Film ile kaplanan yüzey tamamen izoledir ve yakýttan etkilenmez.Özellikle
parlak renkli kaplama malzemelerinde yakýl ve güneþ ýþýðý
etkisiyle renk deðiþimleri gözlenebilir. Plastik film üzerine
ayni malzemeden farkli renkli süslemeler yine ütü kullanilarak
yapistirilabilir.
Japon Kagidi: Uzun yýllardýr modellerin kaplanmasýnda
kullanýlmaktadýr. Kuru veya ýslak olarak kaplamada kullanýlabilir.
Her iki teknikte de önce çatý 50/50 oraninda selülozik
tiner ile inceltilen selülozik mat vernik 3 kat sürülerek hazýrlanýr.
Katlar arasýnda ince su zimparasi kuru olarak uygulanarak vernik tabakasýnýn
bir kalýnlýk olusturmasi önlenir. Kuru teknikte kaðýt,
yüzeye kuru olarak kaðýt yapýþtýrýcýsý
(duvar kaðýdý yapýþtýrýcýsý)
kullanýlarak yapýþtýrýlýr. Yapýþtýrýcý
kuruduktan sonra kaplanan kaðýt su püskürtülerek
gerdirilir ve kuruduktan sonra 50/50 vernik-tiner karýþýmý
yüzeye 1-3 kat uygulanýr. Katlar arasý zýmpara yapýlýr.
Islak teknikte ise kaðýt su dolu bir kapta tamamen ýslatýlýr.
Hazýrlanan yüzeye gerdirilerek yayýlýr ve yapýþtýrma
kenarlara vernik-tiner karýþýmý sürülerek
yapýlýr. Kuruyarak gerilen kaðýt kaplý yüzeye
yine karýþým sürülür ve katlar arasi zimpara
yapilir. Istenirse model boyanir. Patlarli motorlu modellerde tüm model
yüzeyi yakittan korumak için polyester esasli vernik (Parke laki
vb.) ile kaplanmalidir.
Polyester Kaðýt: Kaðýt dokusunda polyester filmlerdir.
Yapistirma ve kaplama teknigi kuru kagit kaplama teknigi gibidir, ancak yapýþtýrýcý
malzeme 50/50 vernik-tiner karýsýmý veya özel yapýþtýrýcýsýdýr
ve gerdirme iþlemi ütü ile yapilir.
El Aletleri ve Tezgah:
Modelinizi seçip yapim için gerekli malzemeleri aldiktan sonra
bu modeli Insa etmeye uygun bir yere ve bazi el aletlerine ihtiyaciniz olacaktir.
Öncelikle düz bir yüzeye, bir tezgaha ihtiyaciniz olacak. Bu
is için mutfak tezgahi pek uygun bir seçim degildir. Ancak kendiniz,
iyi bir tezgah yapabilirsiniz. Ideal ölçüler söyledir;
80 cm yükseklik, 150 cm uzunluk, 75 cm genislik. Tezgahinizin yüzeyi,
igne batirmaya müsait yumusak bir agaçtan olmalidir. Yapim sirasinda
gerekli el aletleri de sunlardir: Pense, yan keski, kil testere, maket biçagi,
yildiz ve düz tornavida, zimpara (150, 200,280, 400,.., 1000), cetvel,gönye,
rende, model ütüsü veyâ seyahat ütüsü,
maket matkabi veya normal matkap . Ayrica balsa dolgusu,yagli kagit (veya
aydinger),alkol ve seloteyp gibi malzemeleri de hazir bulundurmakta fayda
vardir.
Insaya Baslama:
Modelinizi yapmaya baslamadan önce planlarinizi tezgahin üzerine
serin ve üzerini yagli kagit ile örtün. Bu yolla, modelinizin
planlara yapismasini önlersiniz. Sonra planlan dikkatlice inceleyin ve
varsa modelin el kitabini okuyun. Böylece modelde kullanilan parçalara
asina olursunuz. Sira, kit içindekiparçalan gruplamaya geldi.
Kit içindeki parçalari kutudan çikartin ve gövdekanat
vs. seklinde gruplayin. Parçalarin eksik olup olmadigini kontrol kontrol
1edin.
Dikkat Edilecek Noktalar:
Modelin yapimi sirasinda sunlara özellikle dikkat edin;
- Birbirinin ayni olarak insa edilmesi gereken parçalarin birbirinin
tamamiyla ayni olmasi gerekir.
- Inis takimlari modelinizin en çok darbe yiyecek yerlerinden biridir.
Bu nedenle mutlaka epoksi ile yapistirin ve yeteri kadar saglam oldugundan
emin olun. Eski modelciler inis sirasinda 4-5 mm'lik çelik inis takimi
çubuklarinin ne hale gelecegini bilirler. Sag ve sol kanadi birbirlerine
yapistirirken çok dikkatli ölun. Mutlaka 30 dk'lik epoksi kullanin
ve en az 24 saat kurumaya birakin.
- Planlarla modelin el kitabi veya fotograflari arasinda bir fark varsa planlan
dogru kabul edin.
- Modelinizi kaplamadan önce kanat dengesini mutlaka kontrol edin. Bir
dengesizlik varsa kursun agirlik kullanarak bunu giderin. Bu sizin ilk modelinizse
planlara sadik katin, modeli modifiye etmeye çalismayin.
Modelinizi, üreticinin tavsiye ettigi sira içinde insa edin. Ilk
modelinizi yaparken yardim istemekten çekinmeyin. Utmayin ki insa sirasinda
dogu yapilmayan bir seyi sonradan düzeltmek ya çok zor olacaktir
ya da mümkün olmayacaktir.
-Model insasi sýrasýnda modelinizin kazalar sirasinda hasar
gorebilecek bolgelerinin insasýnda iki kere dusunun.Kýrýlmasý
gereken parcalarý ornegin kanat vidalarýný ve yekeleri
plastik malzemelerden kullanýn. Metal kanat vidalarý kýrýlamayacagi
icin kanat kirilacaktir. Plastik kýrlýrsa kanat kurtulur.
bu konularda daha fazla bilgiyi kulübümüzden edinebilirsiniz. TEL:312 305 25 35
